Hugtakið eign og andlag eignarréttar - 3. desember 2026
Við höfum farið um langan veg frá lögfestingu 50. gr. fyrstu stjórnarskrárinnar frá 1874, sem tók til eignarréttar, en sú regla birtist okkur nú lítið breytt að orðfæri í 72. gr. gildandi stjórnarskrár. Í upphafi töldu menn slíka vernd einskorðast við beinan eignarrétt að hlutbundnum verðmætum, fyrst og fremst fasteignum og lausafé. Í dag blasir gjörbreytt heimsmynd við þar sem því virðast lítil takmörk sett hvað verið geti andlag eignarréttar í skilningi stjórnarskrárákvæðisins.
Á námskeiðinu verður stiklað á stóru um þá sögu sem liggur þeirri þróun til grundvallar. Svo fáein dæmi séu nefnd koma nú við sögu ýmsir flokkar óbeinna eignarréttinda, hugverka- og auðkennaréttinda, aflahæfi, félagsleg réttindi og svo framvegis. Þá hefur ríkidæmi okkar Íslendinga í auðlindum mjög verið í forgrunni þjóðmálaumræðu þar sem allra augu hafa um áratuga skeið beinst að nytjum fiskistofna sjávar. Spurt hefur verið hvort að forræði og eftir atvikum eignarréttur hafi verið færður í hendur tiltekinna aðila í formi aflaheimilda og hvaða verndar handhafar þeirra njóti þá í þessum skilningi? Þessi réttindi hafa verið skilgreind sem atvinnuréttindi. Í nýjustu fræðiskrifum hefur því verið haldið fram að vernd þeirra kunni undir ákveðnum kringumstæðum að vera á kostnað annarra stjórnarskrárvarin réttindi eða svokallaðs atvinnufrelsis.
- Kennarar Karl Axelsson hæstaréttardómari og prófessor við Lagadeild Háskóla Íslands og Víðir Smári Petersen prófessor við Lagadeild Háskóla Íslands.
- Staður Kennslustofa hjá Eignaumsjón, Suðurlandsbraut 30, 108 Reykjavík (gengið inn ofan af bílastæðisporti)
- Tími Alls 3 klst. Fimmtudagur 3. desember 2026 kl. 13.00-16.00.
- Verð Kr. 31.000,- fyrir félaga í félagsdeild LMFÍ, kr. 41.400,- fyrir félaga í LMFÍ og LÍ en kr. 51.700,- fyrir aðra.
Skráning hér: