Námskeið

Fjallað verður um þær leiðir sem standa til boða við úrlausn ágreiningsmála á sviði verktakaréttar. Ágreiningur getur komið upp á öllum stigum verks og verið flókinn úrlausnar. Rekstur almenns einkamáls fyrir dómstólum getur verið óhentugur, sérstaklega þegar þörf er á skjótri úrlausn þar sem reynir á flókin sérfræðileg atriði. Því hefur þróunin hérlendis og erlendis orðið sú að flóknari verktakamál eru æ oftar leyst fyrir gerðardómi. Þá er orðið algengara en áður að starfandi séu nefndir, sem aðilar verksamnings tilnefna eða skipa, og hafa það hlutverk að leysa með skjótum hætti úr ágreiningi sem kemur upp á verktíma. Markmiðið er yfirleitt að koma í veg fyrir pattstöðu og minnka togstreitu milli aðila. Umfjöllun námskeiðsins mun taka til þessara og annarra leiða við úrlausn ágreiningsmála, auk þess sem lagt verður mat á kosti og galla hverrar leiðar. Loks verður því velt upp hvort og þá að hvaða leyti væri æskilegt að gera breytingar á ÍST-30, svo að hann endurspegli betur þá fjölbreyttu möguleika sem standa til boða við úrlausn ágreiningsmála. 

Fjallað verður um reglur um kröfugerð, varnaraðild og sönnunarbyrði í ljósi reglna stjórnsýsluréttarins um endurskoðun stjórnvaldsákvarðana. Farið verður yfir hvers konar stjórnvaldsákvarðanir er unnt að fá ógiltar, varnaraðild eftir að úrskurður hefur gengið á kærustigi, hvaða kröfur eru gerðar til stjórnvalda við að upplýsa mál og hvernig þær kröfur geta haft áhrif á sönnun og sönnunarbyrði. Einnig verður fjallað um dóma Hæstaréttar um form og efni kröfugerðar í málum á hendur stjórnvöldum, stuttlega vikið að sjónarmiðum um stjórnskipuleg valdmörk endurskoðunarvalds dómstóla á athöfnum stjórnvalda og áhrif þeirra við mat á hvort kröfugerð í máli gegn ríkinu telst dómhæf. 

Fjallað verður um riftun tiltekinna ráðstafana skömmu fyrir gjaldþrot og þau atriði sem bústjóri þarf að huga að varðandi skattalega meðferð þrotabúa.  

Fjallað verður um nokkur valin atriði sem varða rannsókn sakamála, þvingunarráðstafanir og aðkomu dómstóla að rannsókn sakamála, 
fyrst og fremst frá sjónarhóli verjenda. Skoðaðir verða m.a. nýlegir dómar sem hafa fallið og varpa ljósi á umfjöllunarefnið.

Við höfum farið um langan veg frá lögfestingu 50. gr. fyrstu stjórnarskrárinnar frá 1874, sem tók til eignarréttar, en sú regla birtist okkur nú lítið breytt að orðfæri í 72. gr. gildandi stjórnarskrár. Í upphafi töldu menn slíka vernd einskorðast við beinan eignarrétt að hlutbundnum verðmætum, fyrst og fremst fasteignum og lausafé. Í dag blasir gjörbreytt heimsmynd við þar sem því virðast lítil takmörk sett hvað verið geti andlag eignarréttar í skilningi stjórnarskrárákvæðisins.   

Á námskeiðinu verður ...