Námskeið

Fjallað verður um endurskoðun dómstóla og umboðsmanns Alþingis á ákvörðunum stjórnvalda. Rætt verður um hvers eðlis þessi endurskoðun getur verið, hvaða munur sé á nálgun umboðsmanns og dómstóla, og að hvaða marki endurskoðun getur tekið til mats stjórnvalda. Þá verður meðal annars fjallað um breytt sjónarmið í nýlegri dómaframkvæmd Hæstaréttar um aðild að dómsmálum sem varða stjórnsýsluna og hvernig skuli setja fram kröfugerð á hendur stjórnvaldi (viðurkenning / ógilding / bætur).

Tilboð: Þátttakendur námskeiðs geta keypt ritið „Endurskoðun stjórnvaldsákvarðana“ eftir þá Kjartan Bjarna Björgvinsson, Ólaf Jóhannes Einarsson og Pál Hreinsson á kr. 17.900,- m/sendingu.

Hinn 12. nóvember 2025 lögfesti Alþingi samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks (SRFF). Samningurinn er þriðji alþjóðlegi mannréttindasamningurinn sem lögfestur er hér á landi á eftir mannréttindasáttmála Evrópu og samningi Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins. Ákvæði SRFF fela í sér skulbindingar ríkisins sem einkum miða að því markmiði að tryggja að fatlað fólk njóti mannréttinda til jafns við aðra. Skv. 13. gr. samningsins skal íslenska ríkið tryggja fötluðu fólki árangursríkan aðgang að réttinum til jafns við aðra, meðal annar með aðlögun málsmeðferðar. Á námskeiðinu verður fjallað um hvers eðlis SRFF er og hvaða þýðingu 13. gr. samningsins getur haft í störfum lögmanna.

Á sviði verktakaréttar er náið samband milli skaðabóta, úrbótaréttar/úrbótaskyldu og afsláttar. Á þessu námskeiði verður fjallað um öll þessi vanefndaúrræði, skilyrði þeirra og hvað skilur þau að.  

Rætt verður um hvort meginreglan að íslenskum rétti sé úrbótaréttur/úrbótaskylda og hvort eingöngu eigi að grípa til skaðabóta eða afsláttar þegar úrbætur skila ekki árangri. Fjallað um grundvöll skaðabótaskyldu og hvort meginreglan að íslenskum rétti sé sakarreglan eða sakarlíkindaregla og hvort til greina komi að beita reglum sem nálgast hlutlæga ábyrgð, eins og stjórnunarábyrgð, en sú regla hefur rutt sér til rúms á öðrum sviðum kauparéttarins undanfarna áratugi.  

Að lokum verður fjallað um aðferðir við útreikning skaðabóta og hvernig mat á tjóni fer fram með matsgerðum dómkvaddra manna. Vikið verður að skilyrðum afsláttar og reynt að svara því hvers vegna það hefur bæði fræðilegt og praktískt gildi að gera greinarmun á skaðabótum og afslætti. 

m.a. út frá trúnaði og samkeppnisákvæðum í ráðningarsamböndum  

Fjallað verður um vinnuframlag, vinnutíma og laun starfsmanna. Getur atvinnurekandi bannað starfsmanni að vinna önnur störf? Getur vinnuveitandi krafist þess að starfsmenn vinni heima og er það hans að sjá til þess að aðstaða sé með fullnægjandi hætti?  

Í seinni hluta námskeiðsins verður fjallað um trúnað í og eftir lok ráðningarsambands; samkeppnisákvæði í ráðingarsamningum og réttaráhrif þeirra.  Þá verður rætt um höfundarréttarsjónarmið og einkaleyfi af framleiðslu sem vinnan skapar. 

Margar af þeim sálfræðilegu aðferðum sem notaðar eru til að bæta frammistöðu íþróttafólks er hægt að yfirfæra á störf lögmanna. Á námskeiðinu mun íþróttasálfræðingur fara yfir hvernig lögmenn geti nýtt sér þessar aðferðir til að stuðla að góðri liðsheild sínum vinnustað og þar með frammistöðu liðsins síns.  

Fjallað um hlutverk, skyldur og ábyrgð stjórnenda, bæði í félagaréttarlegu og skaðabótaréttarlegu tilliti. Vikið verður að helstu dómum þar sem reynt hefur á skaðabótaábyrgð stjórnenda. Fjallað verður um ábyrgðartryggingar stjórnenda (e. Directors‘ and Officers‘ Liability Insurance), algenga skilmála slíkra trygginga, gildissvið þeirra, algengar undanþágur frá gildissviði þeirra og helstu atriði sem skipta máli þegar krafist er greiðslu úr slíkum tryggingum og dómaframkvæmd þar að lútandi. 

Við bjóðum einu sinni enn upp á þetta vinsæla grunnnámskeið þar sem farið verður yfir hvernig lögfræðingar geta nýtt sér gervigreindina í störfum sínum. Hver eru tækifærin og hverjar eru takmarkanirnar? Hvað er ChatGPT og hver er munurinn á ChatGPT og öðrum lausnum?  

Þátttakendur sögðu m.a. þetta: 

• Námskeiðið veitti hagnýta þekkingu sem er beintengd mínu starfi, og ég mun nýta mér það sem ég lærði í framtíðinni. 

• Ég veit aðeins meira um þær gervigreindarlausnir sem til eru og eitthvað smá um muninn á þeim sem eru öruggar og ekki. 

Framtíðin er komin, hagnýting gervigreindar er hafin og margir lofa byltingarkenndri framför samfélagsins. 

Hlutverk lögfræðinga í þessu andrúmslofti er fjölþætt, bæði eykst þrýstingur á notkun mállíkana, eða sérsniðinna gervigreindarlausna í störfum þeirra, en eins þurfa þeir að veita viðskiptavinum sínum og umbjóðendum ráðgjöf. 

Námskeiðið fjallar um gervigreindargerð Evrópusambandsins (EU 2024/1689) sem innleidd verður í íslenskan rétt.  

Að hverju þurfa fyrirtæki að huga þegar þau taka í notkun lausnir sem byggja á gervigreind? Hver er munurinn á þeim sem kaupa tilbúna lausnir til hagnýtingar og þeim sem bjóða lausnir til kaups? Hvað með framleiðendur lausna eða lausnareininga? Skiptir máli ef kaupandi umlykur lausnina inn í sitt útlit og vörumerki? Skiptir máli hvort notkunin er einungis innanhúss eða virk gagnvart ytri aðilum, t.d. viðskiptavinum? Hvað með skaðsemisábyrgð? Hvað eru „stjórnhættir gervigreindar“ og fyrir hverja eru þeir? 

Markmiðið með námskeiðinu er að lögfræðingar öðlist dýpri skilning á mikilvægustu atriðum 2024/1689. Gert er ráð fyrir að þátttakendur hafi grunnskilning á virkni gervigreindar og a.m.k. yfirborðsþekkingu á helstu hugtökum og álitaefnum. 

Athugið að ekki er boðið upp á að sækja námskeiðið í fjarfundi. 

Nýjar kenningar um svigrúm löggjafans til þess að setja eignarréttindum almenn takmörk 

Almennt er gengið út frá því að eiganda sé heimilt að nýta eign sín á þann hátt sem honum sýnist, nema lög eða samningar setji nýtingunni skorður. Í samfélagi nútímans er þetta þó verulegum takmörkunum háð og má segja að það sé ákveðin einföldun fólgin í því að lýsa eignarrétti manna með svo opnum og almennum hætti. Nægir í því sambandi að nefna takmarkanir og skyldur á sviði umhverfisréttar og skipulagsmála. Þá má af dómaframkvæmd undanfarinna áratuga ráða að löggjafinn hafi umtalsvert svigrúm til þess að setja eignarrétti manna skorður í þágu almannahagsmuna, án þess að það hafi sérstaklega lögfylgjur í för með sér.   

Á þessu námskeiði verður fjallað um nýja nálgun á stjórnskipulegan eignarrétt sem byggir á áralöngum rannsóknum kennara námskeiðsins og mun mynda grundvöll að lokabindi ritraðar höfunda um eignarétt. Ýmsum spurningum verður svarað á námskeiðinu, eins og hvort rétt sé að nálgast almennar takmarkanir eignarréttarins á annan hátt en gert hefur verið hingað til, hvort skaðabætur séu yfirleitt viðeigandi úrræði þegar gengið er of langt í skerðingu eignarréttar og að hvaða marki gæti verið rétt að skerpa eða fínstilla meðalhófsregluna. 

Lögmannafélag Íslands og dómstólasýslan standa fyrir námskeiði fyrir dómkvadda matsmenn. Skráning á póstlista.